Άγχος Αποχωρισμού: Ποιες είναι οι κυριότερες εκδηλώσεις του?

Ενώ το άγχος αποχωρισμού είναι φυσιολογικό σε βρέφη που αισθάνονται φόβο όταν αποχωρίζονται τη μητέρα τους ή και σε κάποιο βαθμό σε μικρά παιδιά όταν πηγαίνουν για πρώτη φορά στο σχολείο, στα επόμενα αναπτυξιακά στάδια μπορεί να χαρακτηριστεί διαταραχή, όταν εμφανίζεται υπερβολικό και μπορεί να φτάσει σε τρόμο ή πανικό.

Το παιδί με άγχος αποχωρισμού εμφανίζει:

  • Υπερβολική ανησυχία κάθε φορά που αποχωρίζεται ή πρόκειται να αποχωριστεί το σπίτι του ή οικεία πρόσωπα
  • Επίμονη και υπερβολική ανησυχία ότι θα χάσει αγαπημένα πρόσωπα ή ότι μπορεί να συμβεί κάτι κακό σε αυτά τα πρόσωπα.
  • Επίμονη και υπερβολική ανησυχία ότι ένα δυσάρεστο γεγονός θα οδηγήσει σε αποχωρισμό από ένα αγαπημένο πρόσωπο (πχ φόβος ότι θα το απαγάγουν και θα χάσει τους γονείς του)
  • Επίμονη απροθυμία ή άρνηση να πάει στο σχολείο ή οπουδήποτε αλλού επειδή θα πρέπει να αποχωριστεί τον γονέα
  • Υπερβολικός φόβος ότι κάτι θα του συμβεί στο σπίτι και άρνηση να κοιμηθεί στο κρεβάτι του
  • Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί το παιδί να έχει εφιάλτες που αφορούν αποχωρισμό ή να παραπονείται για σωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλος, ναυτία) όταν συμβαίνει ή προβλέπεται αποχωρισμός από αγαπημένα πρόσωπα.

Τα παιδιά αυτά μοιάζουν λυπημένα , κλαίνε εύκολα και παραπονιούνται ότι δεν τα αγαπάει κανείς.

Ο έφηβος μπορεί να μην εκδηλώνει άμεσα άγχος κατά τον αποχωρισμό του από αγαπημένα πρόσωπα, αλλά να εμφανίζει «καλυμμένο» άγχος εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του όποτε χρειαστεί να φύγει από το σπίτι.

Πώς αντιμετωπίζεται η διαταραχή ΑΑ?

Προτείνεται μια πολυδιάστατη θεραπευτική προσέγγιση που να περιλαμβάνει ατομική ψυχοθεραπεία, οικογενειακή εκπαίδευση και οικογενειακή θεραπεία.

Η οικογενειακή θεραπεία βοηθά τους γονείς να καταλάβουν την ανάγκη για συνεχή υποστηρικτική αγάπη και τη σημασία της προετοιμασίας για κάθε σημαντική αλλαγή στη ζωή, όπως κάποια ασθένεια ή γεωγραφική μετακίνηση. Ειδικές γνωστικές στρατηγικές και ασκήσεις χαλάρωσης μπορεί να βοηθήσουν το παιδί  να ελέγχει το άγχος του.

Η φαρμακευτική αγωγή είναι επίσης χρήσιμη όταν η ψυχοθεραπεία δεν αρκεί από μόνη της.

Ιδιαίτερα η σχολική άρνηση λόγω άγχους αποχωρισμού θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι επείγον διότι το παιδί πρέπει να μπορέσει να παρακολουθήσει κανονικά το σχολικό πρόγραμμα.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης

Η πορεία και η πρόγνωση της διαταραχής Α.Α είναι ποικίλη και σχετίζεται με την ηλικία έναρξης, τη διάρκεια των συμπτωμάτων και την ανάπτυξη συνοδού άγχους και κατάθλιψης. Τα παιδιά με διαταραχή Α.Α. έχουν σοβαρή πιθανότητα να εκδηλώσουν διαταραχές άγχους στην ενήλικη ζωή τους.

Όσο πιο έγκαιρα γίνεται η διάγνωση και αντιμετώπιση των προβλημάτων , τόσο καλύτερα είναι και η πρόγνωση.  

 

 

                                                                                    Σάββας  Γεωργιάδης

                                                                                                   Ψυχίατρος παιδιού & εφήβου